تاپ شیمی 
مواد شیمیایی تصفیه آب دیگهای بخار
تصفیه شیمیایی آب در دیگهای بخار یکی از عوامل مهم در حفظ راندمان حرارتی، کاهش خوردگی تجهیزات و افزایش عمر مفید بویلر است. وجود اکسیژن محلول، تشکیل رسوبات معدنی و نامناسب بودن شرایط شیمیایی آب می‌تواند به لوله‌ها، سطوح انتقال حرارت و سایر اجزای سیستم آسیب برساند. انتخاب برنامه مناسب تصفیه آب به فشار کاری دیگ بخار، کیفیت آب تغذیه، میزان بازیافت کندانس و شرایط بهره‌برداری بستگی دارد.
چالش‌های شیمیایی در دیگهای بخار
با گرم شدن و تبخیر آب در بویلر، برخی املاح محلول تغلیظ می‌شوند و در صورت کنترل نامناسب می‌توانند روی سطوح انتقال حرارت رسوب تشکیل دهند. این لایه‌ها انتقال حرارت را کاهش می‌دهند و ممکن است باعث افزایش دمای فلز و آسیب به تجهیزات شوند. از سوی دیگر، اکسیژن محلول و شرایط نامناسب pH می‌توانند فرایند خوردگی را در بخش‌های مختلف مدار آب و بخار تشدید کنند.
به همین دلیل، تصفیه شیمیایی آب دیگ بخار معمولاً مجموعه‌ای از اقدامات مکمل را در بر می‌گیرد؛ از جمله حذف یا کنترل اکسیژن، تنظیم شیمی آب، مدیریت رسوب و کنترل کیفیت آب تغذیه و کندانس.
انواع مواد شیمیایی مورد استفاده در دیگهای بخار
۱. اکسیژن‌زداها (Oxygen Scavengers)
اکسیژن محلول در آب تغذیه می‌تواند موجب خوردگی تجهیزات، به‌ویژه در خطوط آب تغذیه، مخازن و بخش‌های مختلف مدار بویلر شود. اکسیژن‌زداهای شیمیایی برای واکنش با اکسیژن باقی‌مانده و کاهش غلظت آن در چارچوب برنامه تصفیه آب استفاده می‌شوند.
انتخاب ماده اکسیژن‌زدا باید بر اساس فشار کاری، دمای سیستم، زمان ماند، الزامات بهره‌برداری و محدودیت‌های ایمنی انجام شود. در برخی سامانه‌ها از سدیم بی‌سولفیت یا آمونیوم بی‌سولفیت استفاده می‌شود؛ بااین‌حال، مناسب بودن هر ماده برای یک بویلر مشخص باید با توجه به مشخصات فنی محصول و الزامات بهره‌برداری تأیید شود.
۲. آمین‌های خنثی‌کننده (Neutralizing Amines)
در سیستم‌های بخار و کندانس، دی‌اکسید کربن می‌تواند با آب تشکیل ترکیبات اسیدی دهد و زمینه خوردگی خطوط برگشت کندانس را فراهم کند. آمین‌های خنثی‌کننده با کنترل شرایط اسیدی و کمک به تنظیم pH کندانس، در برخی برنامه‌های تصفیه برای کاهش خطر خوردگی به کار می‌روند.
نوع آمین و مقدار مصرف آن به توزیع بخار، میزان دی‌اکسید کربن، کیفیت کندانس، جنس تجهیزات و الزامات مصرف نهایی بخار وابسته است. این مواد باید به‌عنوان بخشی از یک برنامه مهندسی‌شده تصفیه آب انتخاب شوند و کاربرد آن‌ها در هر سیستم به‌صورت جداگانه ارزیابی شود.
۳. مواد کنترل‌کننده رسوب
تغلیظ املاح در آب بویلر می‌تواند به تشکیل رسوبات معدنی روی سطوح انتقال حرارت منجر شود. کنترل این پدیده ممکن است به ترکیبی از پیش‌تصفیه آب، کنترل سختی، تنظیم شرایط شیمیایی، تخلیه کنترل‌شده آب بویلر و استفاده از مواد شیمیایی مناسب نیاز داشته باشد.
برنامه کنترل رسوب در دیگ بخار باید با توجه به فشار کاری و دستورالعمل سازنده طراحی شود. مواد بازدارنده رسوب مورد استفاده در برج‌های خنک‌کننده یا سامانه‌های نفت و گاز را نمی‌توان بدون بررسی پایداری حرارتی، سازگاری و مشخصات فنی برای بویلرهای فشار متوسط و بالا توصیه کرد.
عوامل مؤثر در انتخاب مواد شیمیایی بویلر
- فشار کاری دیگ بخار: الزامات شیمیایی بویلرهای فشار پایین، متوسط و بالا یکسان نیست.
- کیفیت آب تغذیه: سختی، اکسیژن محلول، قلیائیت، سیلیس و سایر شاخص‌های آب در انتخاب برنامه تصفیه مؤثرند.
- کیفیت کندانس برگشتی: میزان برگشت کندانس و احتمال ورود آلودگی بر نیازهای تصفیه تأثیر می‌گذارد.
- جنس تجهیزات و شرایط بهره‌برداری: دما، نرخ تبخیر، بار حرارتی و جنس فلزات باید در طراحی برنامه لحاظ شوند.
- الزامات ایمنی و مصرف بخار: در سیستم‌هایی که بخار با محصول یا فرایند حساس تماس دارد، محدودیت‌های مربوط به مواد شیمیایی باید بررسی شود.
اهمیت پایش و کنترل شیمی آب
استفاده از مواد شیمیایی به‌تنهایی برای جلوگیری از خوردگی و رسوب کافی نیست. اندازه‌گیری منظم شاخص‌هایی مانند pH، اکسیژن محلول، سختی، هدایت الکتریکی و سایر پارامترهای متناسب با برنامه تصفیه، به کنترل وضعیت آب کمک می‌کند. همچنین عملکرد سختی‌گیر، واحد اسمز معکوس یا سایر تجهیزات پیش‌تصفیه و مدیریت تخلیه آب بویلر باید در کنار تزریق مواد شیمیایی بررسی شود.
محصولات مرتبط با تصفیه آب دیگهای بخار
انتخاب محصول مناسب باید بر اساس کاربرد تأییدشده در برگه مشخصات فنی (TDS)، شرایط بویلر و برنامه تصفیه مورد استفاده انجام شود. برای مشاهده اطلاعات محصولات مرتبط با کنترل اکسیژن یا بررسی سایر گروه‌های شیمیایی، می‌توانید از صفحات محصولات و گروه‌های تخصصی تاپ شیمی بازدید کنید.
توجه: کاربرد یک ماده شیمیایی در تصفیه آب صنعتی لزوماً به معنای مناسب بودن آن برای دیگ بخار، به‌خصوص بویلرهای فشار بالا، نیست. پیش از انتخاب و مصرف، مشخصات فنی محصول، برگه اطلاعات ایمنی (SDS) و الزامات سازنده بویلر بررسی شود.
ارسال یک نظر