تاپ شیمی 
دی‌اتیلن تری‌آمین پنتا متیلن فسفونیک اسید (Diethylene Triamine Penta (Methylene Phosphonic Acid) – DTPMPA) یک فسفونات آلی چندعاملی است که در سیستم‌های صنعتی به‌عنوان بازدارنده رسوب، بازدارنده خوردگی و عامل کلاته‌کننده یون‌های فلزی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این ماده با شماره CAS برابر با 15827-60-8 و فرمول مولکولی C9H28O15N3P5 شناخته می‌شود. DTPMPA در کنترل رسوبات کربنات، سولفات و فسفات کاربرد دارد و به دلیل تحمل حرارتی مناسب، برای برخی سیستم‌های آب صنعتی با دمای بالا و محیط‌های قلیایی نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد. این ماده در سیستم‌های آب در گردش، آب بویلر، آب تزریقی میدان نفتی و برخی فرآیندهای دارای غلظت بالای ترکیبات باریوم کاربرد دارد. علاوه بر تصفیه آب، از DTPMPA در تثبیت پراکسید، صنایع نساجی و رنگرزی، پراکنده‌سازی پیگمنت، کودهای ریزمغذی، بتن، کاغذسازی، آبکاری و برخی فرمولاسیون‌های شیمیایی استفاده می‌شود.
نام و مشخصات شناسایی DTPMPA
| پارامتر | مشخصات |
|---|---|
| نام محصول | Diethylene Triamine Penta (Methylene Phosphonic Acid) |
| اختصار | DTPMPA |
| شماره CAS | 15827-60-8 |
| فرمول مولکولی | C9H28O15N3P5 |
| وزن مولکولی | 573.2 g/mol |
خواص و ویژگی‌های فنی DTPMPA
DTPMPA به دلیل داشتن چندین گروه فسفونیک اسید، قابلیت برهم‌کنش با یون‌های فلزی و کنترل فرآیندهای تشکیل رسوب را دارد. این ویژگی باعث شده است که در برنامه‌های تصفیه آب و کنترل رسوب مورد توجه قرار گیرد.
- خاصیت مهار رسوب و کنترل تشکیل رسوبات معدنی
- خاصیت بازدارندگی خوردگی در فرمولاسیون‌های مناسب
- تحمل حرارتی مناسب
- عملکرد مناسب در محیط‌های قلیایی
- قابلیت کنترل رسوبات کربنات، سولفات و فسفات
- توانایی کمپلکس‌کردن یون‌های فلزی
- قابلیت استفاده در سیستم‌های آب در گردش و آب بویلر
- کاربرد در برخی سیستم‌های دمای بالا
- قابلیت استفاده به‌عنوان تثبیت‌کننده پراکسید
- کاربرد به‌عنوان عامل پراکنده‌کننده و کلاته‌کننده در برخی فرمولاسیون‌های صنعتی
نحوه عملکرد DTPMPA در کنترل رسوب
DTPMPA با برهم‌کنش با یون‌های فلزی و تأثیر بر فرآیند تشکیل و رشد بلور می‌تواند تشکیل رسوبات معدنی را محدود کند. این عملکرد در کنترل رسوباتی مانند کربنات، سولفات و فسفات اهمیت دارد.
در سیستم‌های صنعتی، افزایش دما، pH، غلظت یون‌های سختی و تغلیظ آب می‌تواند احتمال تشکیل رسوب را افزایش دهد. استفاده از DTPMPA به عنوان بخشی از برنامه شیمیایی تصفیه آب می‌تواند به کنترل این رسوبات کمک کند.
در برخی شرایط، DTPMPA می‌تواند به تنهایی نیز عملکرد مناسبی در کنترل رسوب داشته باشد و نیاز به استفاده هم‌زمان با یک ماده پراکنده‌کننده را کاهش دهد. با این حال، انتخاب فرمولاسیون باید بر اساس کیفیت آب و شرایط واقعی سیستم انجام شود.
عملکرد DTPMPA در دما و محیط قلیایی
یکی از ویژگی‌های مهم DTPMPA تحمل حرارتی آن است. این ماده برای برخی کاربردهایی که در آن‌ها دمای فرآیند بالا است مورد استفاده قرار می‌گیرد و در محیط‌های قلیایی نیز می‌تواند عملکرد مناسبی در کنترل رسوب و خوردگی داشته باشد.
این ویژگی برای سیستم‌های صنعتی مانند مدارهای آب قلیایی، برخی سیستم‌های بویلر و کاربردهای نفت و گاز که با دما و شرایط شیمیایی سخت‌تر مواجه هستند اهمیت دارد. عملکرد واقعی محصول باید بر اساس گرید مشخص، شرایط آب و پارامترهای عملیاتی ارزیابی شود.
کاربردهای صنعتی DTPMPA
سیستم‌های آب در گردش
DTPMPA در سیستم‌های آب در گردش صنعتی به عنوان بازدارنده رسوب و خوردگی استفاده می‌شود. این کاربرد به‌خصوص در مدارهایی اهمیت دارد که افزایش غلظت نمک‌های محلول و شرایط قلیایی احتمال تشکیل رسوب را افزایش می‌دهد.
- سیستم‌های آب خنک‌کننده صنعتی
- مدارهای آب در گردش
- سیستم‌های آب قلیایی
- برج‌های خنک‌کننده
- مبدل‌های حرارتی
- سیستم‌های صنعتی با چرخه تغلیظ بالا
آب بویلر
DTPMPA در برنامه‌های تصفیه آب بویلر برای کنترل رسوبات معدنی و کمک به کنترل خوردگی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این کاربرد در شرایطی که سختی و یون‌های رسوب‌زا می‌توانند روی سطوح انتقال حرارت تجمع پیدا کنند اهمیت دارد.
تحمل حرارتی DTPMPA یکی از ویژگی‌هایی است که استفاده از آن را در برخی برنامه‌های مرتبط با آب بویلر امکان‌پذیر می‌کند. مقدار مصرف و انتخاب نهایی ماده باید بر اساس فشار، دما، کیفیت آب تغذیه و برنامه کلی تصفیه بویلر تعیین شود.
سیستم‌های آب قلیایی
DTPMPA در سیستم‌های آب در گردش قلیایی می‌تواند بدون نیاز به تنظیم مداوم pH در برخی فرمولاسیون‌ها مورد استفاده قرار گیرد. این ویژگی در سیستم‌هایی که pH عملیاتی بالاتر است و احتمال تشکیل رسوبات معدنی افزایش پیدا می‌کند، اهمیت دارد.
صنایع نفت و گاز
DTPMPA در برخی برنامه‌های تصفیه آب صنعت نفت و گاز برای کنترل رسوب و خوردگی کاربرد دارد. این ماده می‌تواند در سیستم‌های آب تزریقی، آب خنک‌کننده و سایر مدارهای آبی مرتبط با تأسیسات نفتی مورد استفاده قرار گیرد.
آب تزریقی میدان نفتی
آب تزریقی و بازتزریقی میدان نفتی می‌تواند به دلیل تغییر شرایط فشار، دما و ترکیب شیمیایی دچار تشکیل رسوبات معدنی شود. DTPMPA می‌تواند در برنامه‌های کنترل رسوب این سیستم‌ها مورد استفاده قرار گیرد.
- آب تزریقی چاه‌های نفت
- آب بازتزریقی
- سیستم‌های انتقال آب میدان
- تأسیسات آب صنعتی میدان نفتی
- برنامه‌های کنترل رسوب در سیستم‌های نفت و گاز
سیستم‌های دارای غلظت بالای باریوم
یکی از کاربردهای تخصصی DTPMPA استفاده در سیستم‌های آبی مرتبط با صنعت نفت است که در آن‌ها احتمال تشکیل رسوبات حاوی باریوم وجود دارد. این ماده می‌تواند در چنین برنامه‌هایی برای کنترل رسوب مورد استفاده قرار گیرد.
با توجه به پیچیدگی رسوبات باریومی، انتخاب ماده ضد رسوب باید بر اساس آنالیز آب، غلظت یون‌ها، دما، فشار و شرایط واقعی فرآیند انجام شود.
کنترل رسوبات کربنات، سولفات و فسفات
DTPMPA برای کنترل طیف متنوعی از رسوبات معدنی استفاده می‌شود. از جمله رسوبات مورد هدف می‌توان به کربنات‌ها، سولفات‌ها و فسفات‌ها اشاره کرد.
| نوع رسوب | کاربرد DTPMPA |
|---|---|
| کربنات‌ها | مهار تشکیل و رشد رسوب |
| سولفات‌ها | کنترل تشکیل رسوب معدنی |
| فسفات‌ها | کمک به کنترل رسوب در سیستم‌های آبی |
| رسوبات حاوی باریوم | کاربرد در برخی سیستم‌های آب نفت و گاز |
تثبیت‌کننده پراکسید
DTPMPA به دلیل توانایی برهم‌کنش با یون‌های فلزی می‌تواند به عنوان تثبیت‌کننده پراکسید در برخی فرمولاسیون‌ها مورد استفاده قرار گیرد. حضور یون‌های فلزی می‌تواند باعث تجزیه نامطلوب برخی ترکیبات پراکسیدی شود و استفاده از یک عامل کلاته‌کننده می‌تواند به کنترل این فرآیند کمک کند.
صنایع نساجی و رنگرزی
DTPMPA در صنایع نساجی و رنگرزی می‌تواند به عنوان عامل کلاته‌کننده یون‌های فلزی مورد استفاده قرار گیرد. کنترل یون‌های کلسیم، منیزیم و برخی فلزات دیگر در آب فرآیند می‌تواند به پایداری و کنترل بهتر فرآیندهای شیمیایی نساجی کمک کند.
- رنگرزی پارچه
- چاپ نساجی
- فرآیندهای سفیدکنندگی
- فرمولاسیون مواد کمکی نساجی
- کنترل یون‌های فلزی در آب فرآیند
پراکنده‌سازی پیگمنت
DTPMPA در برخی فرمولاسیون‌های مرتبط با پیگمنت و مواد رنگی به عنوان عامل کمکی در کنترل یون‌های فلزی و پراکنده‌سازی مورد استفاده قرار می‌گیرد. عملکرد این ماده به نوع پیگمنت، محیط فرمولاسیون و سایر افزودنی‌های مورد استفاده وابسته است.
کودهای حاوی ریزمغذی
خاصیت کمپلکس‌کنندگی DTPMPA باعث شده است که در برخی فرمولاسیون‌های کود به عنوان عامل حمل یا کنترل‌کننده ریزمغذی‌های فلزی مورد استفاده قرار گیرد. این کاربرد می‌تواند به مدیریت یون‌های فلزی در فرمولاسیون کمک کند.
صنایع بتن
DTPMPA در برخی فرمولاسیون‌های شیمیایی مرتبط با بتن به عنوان اصلاح‌کننده مورد استفاده قرار می‌گیرد. نقش آن بسته به نوع محصول و ترکیب فرمولاسیون می‌تواند متفاوت باشد و نباید یک اثر مشخص را برای تمام انواع بتن یا افزودنی‌های بتن به صورت عمومی در نظر گرفت.
صنایع کاغذ و خمیرکاغذ
DTPMPA در برخی فرآیندهای کاغذسازی و خمیرکاغذ به عنوان عامل کنترل یون‌های فلزی و در فرمولاسیون‌های شیمیایی فرآیند مورد استفاده قرار می‌گیرد.
آبکاری و فرآیندهای فلزی
قابلیت کمپلکس‌کردن یون‌های فلزی باعث شده است DTPMPA در برخی فرآیندهای آبکاری و عملیات شیمیایی فلزات نیز کاربرد داشته باشد. استفاده از آن به نوع حمام، فلز مورد نظر و فرمولاسیون فرآیند بستگی دارد.
اسیدشویی و تمیزکاری شیمیایی
DTPMPA می‌تواند در برخی فرمولاسیون‌های اسیدشویی و پاک‌سازی شیمیایی به عنوان عامل کنترل یون‌های فلزی مورد استفاده قرار گیرد. در این کاربرد، نقش ماده به ترکیب اسید، نوع سطح فلزی و شرایط فرآیند وابسته است.
برخی فرمولاسیون‌های شیمیایی و آرایشی
DTPMPA در برخی منابع به عنوان ماده مورد استفاده در فرمولاسیون‌های خاص آرایشی و شیمیایی معرفی شده است. با توجه به الزامات متفاوت مواد مورد استفاده در محصولات آرایشی، کاربرد این ماده در چنین محصولاتی باید صرفاً بر اساس گرید، الزامات قانونی و مستندات تأمین‌کننده بررسی شود.
جدول کاربردهای صنعتی DTPMPA
| صنعت | فرآیند یا سیستم | نقش DTPMPA |
|---|---|---|
| تصفیه آب صنعتی | آب در گردش | کنترل رسوب و خوردگی |
| نیروگاه و صنایع حرارتی | سیستم‌های آب خنک‌کننده | کنترل رسوبات معدنی |
| بویلر | آب بویلر | کنترل رسوب و کمک به کنترل خوردگی |
| سیستم‌های قلیایی | آب در گردش قلیایی | کنترل رسوب در محیط قلیایی |
| نفت و گاز | آب تزریقی میدان | کنترل رسوب |
| نفت و گاز | آب خنک‌کننده و آب صنعتی | کنترل رسوب و خوردگی |
| نفت و گاز | سیستم‌های دارای باریوم | کنترل برخی رسوبات حاوی باریوم |
| صنایع شیمیایی | فرمولاسیون‌های پراکسیدی | تثبیت‌کننده پراکسید |
| نساجی | رنگرزی و چاپ | کلاته‌کردن یون‌های فلزی |
| نساجی | فرآیندهای سفیدکنندگی | کنترل یون‌های فلزی |
| رنگ و پیگمنت | فرمولاسیون پیگمنت | عامل کمکی در پراکنده‌سازی و کنترل یون‌های فلزی |
| کود و کشاورزی | فرمولاسیون ریزمغذی‌ها | عامل حمل و کمپلکس‌کننده یون‌های فلزی |
| بتن | فرمولاسیون مواد شیمیایی بتن | اصلاح‌کننده در فرمولاسیون‌های منتخب |
| کاغذ و خمیرکاغذ | فرآیندهای شیمیایی کاغذسازی | کنترل یون‌های فلزی |
| صنایع فلزی | آبکاری | کمپلکس‌کردن و کنترل یون‌های فلزی |
| صنایع فلزی | اسیدشویی | عامل کمکی در کنترل یون‌های فلزی |
مشخصات فنی DTPMPA
| پارامتر | مشخصات |
|---|---|
| شکل ظاهری | مایع شفاف قهوه‌ای |
| اسید فعال (Active Acid) | حداقل 48.0 درصد |
| کلراید (به صورت Cl−) | 12.0 تا 17.0 درصد |
| چگالی در 20 درجه سانتی‌گراد | 1.30 تا 1.45 g/cm³ |
| pH محلول آبی 1 درصد | حداکثر 2.5 |
نحوه استفاده و دوز مصرف DTPMPA
DTPMPA می‌تواند به صورت مستقل یا به عنوان بخشی از یک فرمولاسیون چندجزئی تصفیه آب مورد استفاده قرار گیرد. مقدار مصرف آن به نوع سیستم و شرایط شیمیایی آب وابسته است و نباید بدون اطلاعات کافی یک دوز ثابت برای تمام کاربردها تعیین شود.
عوامل مؤثر در تعیین برنامه مصرف شامل سختی آب، غلظت کلسیم و منیزیم، غلظت سولفات و فسفات، یون‌های باریوم، pH، دما، فشار، میزان تغلیظ آب، زمان ماند، نوع تجهیزات و هدف برنامه تصفیه است.
در سیستم‌های بویلر و نفت و گاز، تعیین دوز مناسب باید بر اساس آنالیز آب و آزمون عملکردی انجام شود. در سیستم‌های پیچیده، آزمایش آزمایشگاهی یا پایلوت می‌تواند برای تعیین مقدار بهینه مصرف ضروری باشد.
سازگاری با سایر مواد شیمیایی
DTPMPA می‌تواند در فرمولاسیون‌های مختلف در کنار سایر مواد کنترل رسوب، پلیمرها، مواد کلاته‌کننده و مواد شیمیایی فرآیندی مورد استفاده قرار گیرد. انتخاب ترکیب مناسب به هدف فرمولاسیون و شرایط عملیاتی بستگی دارد.
سازگاری نهایی هر مخلوط باید پیش از استفاده صنعتی بررسی شود، زیرا pH، دما، غلظت مواد و ترکیب سایر اجزای فرمولاسیون می‌تواند بر پایداری و عملکرد آن اثر بگذارد.
بسته‌بندی DTPMPA
- بشکه پلاستیکی 200 لیتری
- مخزن IBC با ظرفیت 1000 لیتر
- سایر بسته‌بندی‌ها مطابق نیاز مشتری
شرایط نگهداری DTPMPA
DTPMPA باید در محیط خشک و سایه و در شرایط مناسب انبار نگهداری شود. مدت نگهداری اعلام‌شده برای این محصول 10 ماه است. شرایط واقعی نگهداری باید مطابق دستورالعمل تأمین‌کننده و SDS گرید موردنظر باشد.
اطلاعات ایمنی DTPMPA
DTPMPA ماهیت اسیدی دارد و باید از تماس مستقیم آن با چشم و پوست جلوگیری شود. هنگام کار با محصول استفاده از دستکش، محافظ چشم و سایر تجهیزات حفاظت فردی متناسب با شرایط کار توصیه می‌شود.
در صورت تماس با پوست یا چشم، محل تماس باید با مقدار کافی آب شست‌وشو داده شود. برای اطلاعات دقیق درباره طبقه‌بندی خطر، کمک‌های اولیه، تجهیزات حفاظت فردی، نشت و شرایط حمل و نگهداری، SDS محصول باید مرجع اصلی قرار گیرد.
نام‌های دیگر و Synonyms
- DTPMP
- DTPMPA
- DETPMP
- DETPMP(A)
- Diethylene Triamine Penta (Methylene Phosphonic Acid)
- Diethylene Triamine Penta Methylene Phosphonic Acid
- Diethylenetriaminepenta-Methylenephosphonic Acid
محصولات مرتبط
DTPMPA در خانواده فسفونات‌های آلی قرار دارد و بسته به نوع کاربرد می‌تواند در کنار سایر فسفونات‌ها و مواد پلیمری کنترل رسوب بررسی شود.
- ATMP – آمینو تری‌متیلن فسفونیک اسید
- ATMP N-Oxide – آمینو تری‌متیلن فسفونیک اسید اصلاح‌شده
- HEDP – هیدروکسی اتیلیدن دی‌فسفونیک اسید
- EDTMPA – اتیلن دی‌آمین تترا متیلن فسفونیک اسید
- PBTC – فسفونو بوتان تری‌کربوکسیلیک اسید
سؤالات متداول درباره DTPMPA
DTPMPA چیست؟
DTPMPA یا دی‌اتیلن تری‌آمین پنتا متیلن فسفونیک اسید یک فسفونات آلی چندعاملی است که در کنترل رسوب، کنترل خوردگی و کلاته‌کردن یون‌های فلزی کاربرد دارد.
DTPMPA چه رسوباتی را کنترل می‌کند؟
DTPMPA برای کنترل رسوبات معدنی از جمله رسوبات کربناتی، سولفاتی و فسفاتی استفاده می‌شود و در برخی سیستم‌های نفت و گاز برای کنترل رسوبات حاوی باریوم نیز کاربرد دارد.
آیا DTPMPA برای آب بویلر استفاده می‌شود؟
بله. DTPMPA در برخی برنامه‌های تصفیه آب بویلر برای کنترل رسوب و کمک به کنترل خوردگی مورد استفاده قرار می‌گیرد. دوز مصرف باید بر اساس شرایط واقعی بویلر و کیفیت آب تعیین شود.
آیا DTPMPA در محیط قلیایی عملکرد دارد؟
بله. DTPMPA برای استفاده در برخی سیستم‌های آب قلیایی مناسب است و می‌تواند در شرایط قلیایی به کنترل رسوب و خوردگی کمک کند.
آیا DTPMPA برای دماهای بالا مناسب است؟
DTPMPA تحمل حرارتی مناسبی دارد و در برخی سیستم‌های صنعتی با دمای بالا استفاده می‌شود. محدوده مناسب استفاده باید بر اساس گرید محصول و شرایط واقعی فرآیند تعیین شود.
DTPMPA در صنعت نفت و گاز چه کاربردی دارد؟
از DTPMPA در برخی سیستم‌های آب تزریقی و خنک‌کننده صنعت نفت و گاز و همچنین برنامه‌های کنترل رسوب در سیستم‌های دارای غلظت بالای برخی یون‌های رسوب‌زا استفاده می‌شود.
آیا DTPMPA به عنوان تثبیت‌کننده پراکسید استفاده می‌شود؟
بله. DTPMPA به دلیل توانایی کمپلکس‌کردن یون‌های فلزی می‌تواند در برخی فرمولاسیون‌های پراکسیدی به عنوان تثبیت‌کننده مورد استفاده قرار گیرد.
آیا DTPMPA در صنایع نساجی کاربرد دارد؟
بله. DTPMPA در برخی فرآیندهای نساجی و رنگرزی به عنوان عامل کلاته‌کننده و کنترل‌کننده یون‌های فلزی کاربرد دارد.
دوز مصرف DTPMPA چقدر است؟
دوز مصرف به نوع سیستم، کیفیت آب، نوع رسوب، pH، دما، غلظت یون‌های فلزی و سایر شرایط عملیاتی بستگی دارد. بنابراین تعیین دوز باید بر اساس شرایط واقعی سیستم انجام شود.
درخواست TDS، SDS و COA
برای دریافت یا بررسی TDS، SDS و COA مربوط به DTPMPA می‌توانید با واحد فروش و فنی Top Shimi تماس بگیرید. ارائه مشخصات کاربرد و شرایط عملیاتی سیستم می‌تواند به انتخاب گرید مناسب کمک کند.
استعلام قیمت و موجودی DTPMPA
برای اطلاع از قیمت، موجودی، گرید، بسته‌بندی و شرایط تأمین دی‌اتیلن تری‌آمین پنتا متیلن فسفونیک اسید (DTPMPA) با Top Shimi تماس بگیرید. هنگام استعلام، در صورت امکان مقدار مورد نیاز، کاربرد صنعتی و مشخصات فنی مورد انتظار خود را اعلام کنید.
ارسال یک نظر